Parşömen’in beş yıldır sürdürdüğü yılsonu soruşturmalarına verilen yanıtların, geleceğin edebiyat okurları ve araştırmacıları içinönemli bir kaynak olacağına inanıyoruz. Bizim içinse bir muhasebe yapma fırsatı sunuyor: Bu yıl neler okuduk? İz bırakan olaylar, kitaplar nelerdi? Edebiyat kamuoyunda neler gündem oldu?
Okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, şairlere, yayın emekçilerine sorduk.
Yeni yıl herkese sağlık, huzur ve mutluluk getirsin…
2023 yılında yayımlanankitaplardan beğendiklerinizi, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?
Vacilando Kitap’tan çıkan, Mustafa Okumuş’un kaleme aldığı Tahirbuselik Devrim Marşı, hem içeriği hem de kapak tasarımıyla beni epey etkileyen bir kısa roman oldu. Kitabın içinden 17 Mayıs 1971’e ait bir takvim sayfası çıkıyor. İster istemez o gün ne olmuştu diye soruyorsunuz kendinize? İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom’un kaçırıldığı gün. Mahir, Hüseyin, Ulaş’la karşılaşıyorsunuz sayfalar arasında. Darbenin öncesi ve sonrasını konu alan eserlerde genellikle pişmanlık, umutsuzluk ön planda olur. Okumuş, neyse ki umuda kapı aralamayı unutmamış.
Mete Karagöl, duru ve akıcı bir şekilde kaleme aldığı öykülerle kendi dilini kurmayı başarmış, gelecek vaat eden bir yazar. Mahal Edebiyat Yayınları tarafından basılan, ikinci öykü kitabı Sarı Vosvos’ta, kitaba da adını veren uzun öykü muazzam bir yol hikâyesi. Uzun bir yol filmi tadında. Özgün karakterleri, etkileyici kurgusuyla okura zengin bir okuma deneyimi sunuyor. Karagöl’ün diğer öykü kitabı Muallim Sabri ve Tanyeri’nden Öyküler de okuma listemde.
Bilimkurgu denildiğinde genellikle aklımıza distopyalar gelir. Dünyanın hal-i pür melali düşünüldüğünde bu anlaşılır bir şey. Ancak bilimkurgunun güçlü bir mizah geleneği de mevcut. Douglas Adams’ın Otostopçunun Galaksi Rehberi bunun en iyi örneğidir. Fihrist Kitap’tan çıkan, Bilimkurgu Kulübü’nün üçüncü öykü derlemesi Arz Cephesinde Yeni Bir Şey Yok memleketimizden mizahi bilimkurguya verilmiş mühim bir katkı. Genç yaşta aramızdan ayrılan bilimkurgu yazarı Kadri Kerem Karanfil’e ithaf edilen kitapta yirmi sekiz yazarın kısa bilimkurgu öyküleri yer alıyor.
Size göre 2023 yılının önemli edebiyat olayları nelerdi?
2023 yılından aklımda kalan, sebepleri ve sonuçlarıyla insanı düşüncülere gark eden üç edebiyat olayı var:
İthaki Yayınları’nda, yayınevi sahibiyle yayınevi emekçileri arasında yaşanan sorun bir süre boyunca herkesin gündeminde yer aldı. İşin güzel yanı yazarlar, çevirmenler ve okurlar olaya birlikte tepki verebildi, hiç kimse mağdur çalışanlarla dayanışma içerisinde olmaktan korkmadı.
İlay Bilgili’nin başka bir yazarı (Vildan Külahlı) intihalle suçlaması özellikle öykücüler arasında ciddi tartışmalara sebep oldu. Sherlockvari bir şekilde bahsi geçen öykülerin incelenmesi sayesinde olay çözüldü. Bu hadise, Türkiye’deki edebiyat ortamıyla ilgili mevcut durumu gözler önüne serdi.
Dedalus Kitap’ın bazı kitaplarında yapay zekâ destekli çeviriyi kullandığının ortaya çıkması yapay zekâ ve çeviri üzerine önemli tartışmalara neden oldu. Önümüzdeki yıllarda edebiyat ve çeviri özelinde yapay zekânın daha fazla tartışılacağına kesin gözüyle bakıyorum. Piyasada iki tür çeviriyle karşılaşabiliriz: yüzde yüz organik çeviri ve yapay zekâ çevirisi.
Ha bu arada unutmadan, Parşömen’in kısa bir süreliğine bizden ayrılıp tekrar aramıza katılması bizi önce üzdü, sonra sevindirdi.
Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar görüyorsunuz?
Soruşturmaya katılan diğer arkadaşların sorunlardan yeterince bahsettiğini tahmin ediyorum. Benzer sorunlar üzerine gevezelik yapmak istemiyorum.
Parşömen’e ve tüm edebiyat camiasına mutlu bir yıl diliyorum.