Parşömen’in 6 yıldır sürdürdüğü yılsonu soruşturmalarına verilen yanıtların, edebiyat tarihimiz açısından önemli bir kaynak olacağına inanıyoruz. Bizler içinse bir muhasebe yapma fırsatı sunuyor: Bu yıl hangi kitapları okuduk? İz bırakan olaylar nelerdi? Edebiyat kamuoyunda neler gündem oldu?
Bu yıl da okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, şairlere, kitapçılara, yayın emekçilerine, akademisyenlere sorduk.
Savaşların ve katliamların gölgesinde bir yıl geçirdik… İyi kitaplar okuyacağımız, barışın hüküm sürdüğü bir yıl olsun 2025.
2024 yılında yayımlanan kitaplardan beğendiklerinizi, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?
Bu yıl hem iş yoğunluğundan hem de yeni bir roman yazmaya başladığım için geçen yıla kıyasla daha az kurmaca okuyabildim.
2024’te yayımlanan ve beni en çok etkileyen kitapları şöyle sıralayabilirim:
Mumlar Sonuna Kadar Yanar, Sandor Marai, YKY.
Bu yıl okuduğum en iyi kitaptı. Sandor Marai’yi Eszter’in Mirası ile tanıdım. Ne yazmışsa okumalıyım, diye düşünmüştüm o zaman. Marai’nin gözümüzün önümüze birini koyması ve bakışlarımızı o kişiden ayırmadığımız halde ardındaki katmanlı manzarayı tüm detaylarıyla görmemizi sağlayabilmesi olağanüstü.
Dora Bruder, Patrick Modiano, Can Yayınları.
En Uzağından Unutuşun romanıyla çok sevdiğim Modiano’nun Dora Bruder’ini bu yıl Türkçe okuyabilmek çok sevindiriciydi. Modiano’nun okuru şehrin sokaklarında dolaştırırken derin bir yaranın hikâyesini anlatmasını çok seviyorum. Dora Bruder’in izini sürerken hüzünden soluğunuz kesilecek sanıyorsunuz.
Semmelweis, Louis-Ferdinand Celine, Jaguar.
Bu metin aslında Louis-Ferdinand Celine’in 1924 yılında yazdığı hekimlik tezi. Daha sonra kendisi çok az değişiklik yaparak edebî metin haline getirip yayımlamış. Celine’in dehasına bir kez daha tanık olmak müthişti.
Gemiden Düşen Adam, Herbert Clyde Lewis, Holden.
Yazarın yaşam öyküsünü bilerek okunduğunuzda daha da etkileyici hale gelen harika bir roman.
Deniz, Zaven Biberyan, Aras Yayınları.
Biberyan’ın tüm kitaplarını okumuş ve onu yeni keşfedenleri kıskanan biri olarak öykü kitabı Deniz’in Türkçe yayımlanmasını geçen yıldan beri dört gözle bekliyordum. Beklediğime de değdi. Biberyan’ın akıp giderken alıp götüren öykülerine ıhlamurlu bir meltem eşlik ediyor gibi. Fazla söze gerek yok. Zaven Biberyan okuyunuz, okutunuz.
Yerli edebiyatta biraz geriden geliyorum. Bu yıl okuyabildiğim Uğur Terzi’nin Meral’iyle, Uğur Deveci’nin Buzdan Top romanını anmak isterim. Öyküdeyse Ayşenur Tanrıverdi’den Serinlikler’i, Cabir Özyıldız’dan Eski Zaman Türküsü’nü, Ahmet Erkam Saraç’tan Battığımız Bataklar’ı saymadan geçmeyeyim.
Size göre 2024 yılının önemli edebiyat olayları nelerdi?
Bilemiyorum.
Düzenli olarak takip ettiğiniz bir edebiyat dergisi var mı?
Düzenli diyemem ama elden geldiğince takip ettiklerim; Notos ve Varlık’ın yanı sıra Parşömen, Veveya, Litera.
Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar görüyorsunuz?
Bence bu soruya en güzel yanıtı, “Küçük bir Türkiye görüyorum” diyerek sevgili Roza Alkan verdi.