Türk edebiyatının geleneğinde yıllıklar önemli bir yer tutar. Yıllıklarda bir yılın edebi dökümü yapılır, o yıl yayımlanan eserlerden seçmeler yayımlanır, yıl içinde yaşanan edebiyat tartışmaları özetlenirdi. Yıllıklarda bir de soruşturma bölümleri olurdu. Parşömen Edebiyat olarak, yıllıkların soruşturma kısmını yaşatmak niyetiyle başladığımız ve bu yıl dördüncüsünü yayımladığımız yıl sonu edebiyat soruşturmalarının, geleceğin edebiyat okurları ve araştırmacıları için verimli bir kaynak olacağına inanıyoruz.

Soruşturmanın son sorusunu bilhassa çok önemsiyoruz. Sorunları dile getirmenin eleştiri kültürümüzün gelişmesine, birlikte düşünmeye ve giderek çözümler üretmeye varacağını umuyoruz.

Bu yıl da okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, yayın emekçilerine, kitapçılara edebiyatımızın halini sorduk. 2023’ün edebiyat açısından daha verimli bir yıl olması temennisiyle…

Tayfun Topraktepe

Yıl içinde yayımlanan ve hak ettiği ilgiyi görmediğini düşündüğünüz kitapları, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?

Hıdırellez (Velibor Çoliç)

Bu roman, aynı zamanda çiçeği burnunda yayınevimiz Livera’nın ilk kitabı. Hıdırellez, Yugoslavya’nın son yüzyılını Çingeneler özelinde anlatır. Hangi devlet hakimiyetinde olurlarsa olsunlar, her zaman dışlanan, sürülen ve öldürülen bir halktır Çingeneler. Yani her kavgada ilk ölen onlardır. Velibor Çoliç, birbirimizi anlamak ve tanımak için edebiyatın değerini ve önemini bir kez daha hatırlatır gibidir; içeriden tam da merkezinden anlatır bize “ötekini”. Maalesef okurların yeterince ilgi göstermediği bir kitap bence.

Hikâyemiz Burada Başlıyor (Tobias Wolff)

Her ne kadar 2021’de yayımlanmış olsa da, kıymeti bilinmeyen bir başka kitap da Amerikalı yazar Tobias Wolff’un “Hikâyemiz Burada Başlıyor” öykü derlemesi. Wolff âdeta “rahatınızı kaçırmaya geldim” dercesine anlatıyor derdini. Hemen her öyküde, tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi, çoğunlukla küçük-kötü ihtimal gerçekleşiyor. Öyle güçlü atmosferi var ki öykülerin, kültürel olarak bize çok yakın olmasalar da karakterler kanlı canlı zihnimizde beliriveriyor. Okuduğum en iyi öykü kitaplarından biridir diyebilirim Hikâyemiz Burada Başlıyor için. Çok isabetli seçimler yapıp dünya edebiyatından az bildiğimiz ya da hiç bilmediğimiz yazarları dilimize kazandırdığı için Yüz Kitap’a teşekkür ederken, tanıtım konusundaki tutukluğundan dolayı yayınevine sitemlerimizi de gönderelim buradan.

Başka Yasalar (Anıl Alacaoğlu)

Başka Yasalar da 2021’de yayımlanmış ancak benim yeni fark ettiğim bir öykü kitabı. Anıl Alacaoğlu onlarca yazarı dilimize kazandırmış bir çevirmen. Çok severek okuduğum öykü kitabının maalesef yeterince ilgi görmediğini düşünüyorum. Hele kitabın son öyküsü, “her şeyi söylemek mümkün, yeter ki nasıl söyleneceğini bilelim” dedirtircesine, müthiş bir alegori örneği.

Size göre 2022 yılının önemli edebiyat ya da yayıncılık olayları nelerdi?

Çevirilerinden tanıdığımız Günay Çetao Kızılırmak’ın ilk öykü kitabı Köstebek Yolları’nın yayımlanması bence önemliydi. Bir diğeri de denemelerinden ve öykülerinden tanıdığımız Onur Çalı’nın, aslında birçoğumuzun bildiği ama dillendirmeye çekindiği, ya da sükut suikastine uğradığı konuları birkaç tweet dizisiyle gündeme getirmesi idi. Donmuş edebiyat ortamına sağlam balyoz darbeleri indirdi Onur Çalı.

Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar ve eksiklikler görüyorsunuz?

Özellikle baskı ve kağıt maliyetlerinin çok arttığı günümüzde, yayınevlerinin e-kitap konusundaki yavaşlığı can sıkıcı. Hemen her platformda maliyetlerden şikayet eden yayın dünyasının, bu maliyetlerden çok önemli bir tasarruf sağlayacak olan elektronik kitaba daha fazla eğilmesini umuyor ve diliyoruz. (Elbette basılı kitap ile benzer fiyatlarda olmaması koşuluyla.)