Türk edebiyatının geleneğinde yıllıklar önemli bir yer tutar. Yıllıklarda bir yılın edebi dökümü yapılır, o yıl yayımlanan eserlerden seçmeler yayımlanır, yıl içinde yaşanan edebiyat tartışmaları özetlenirdi. Yıllıklarda bir de soruşturma bölümleri olurdu. Parşömen Edebiyat olarak, yıllıkların soruşturma kısmını yaşatmak niyetiyle başladığımız ve bu yıl dördüncüsünü yayımladığımız yıl sonu edebiyat soruşturmalarının, geleceğin edebiyat okurları ve araştırmacıları için verimli bir kaynak olacağına inanıyoruz.
Soruşturmanın son sorusunu bilhassa çok önemsiyoruz. Sorunları dile getirmenin eleştiri kültürümüzün gelişmesine, birlikte düşünmeye ve giderek çözümler üretmeye varacağını umuyoruz.
Bu yıl da okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, yayın emekçilerine, kitapçılara edebiyatımızın halini sorduk. 2023’ün edebiyat açısından daha verimli bir yıl olması temennisiyle…
Yıl içinde yayımlanan ve hak ettiği ilgiyi görmediğini düşündüğünüz kitapları, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?
İşim genellikle geçmişte yazılanların peşine düşmekten ve bunlar hakkında konuşup yazmaktan ibaret olduğundan, açıkçası güncel yayınların sıkı bir takipçisi değilim. Bir taraftan da yine iş değil keyif için okuma yapma şansını nadiren elde edebildiğimden bu konuda da biraz seçici olmak zorundayım. Bu nedenle yeni yayınları okumadan önce ya kitabın kendini ispatlamasını ya da çok güvendiğim insanların övgüsünü almasını bekliyorum. Yine de bu kısıtlarıma karşın birkaç kitabı anmak isterim:
Charles Darwin, Majestelerinin Gemisi Beagle Günlüğü (1831-1836), Çev. Ömer Bozkurt, YKY. Yayıncılar bilinirliği ve kolay satılabilir olması nedenleriyle klasikler söz konusu olduğunda genellikle hep aynı metinlerin/yazarların peşinden gitmeyi tercih ediyorlar. Tabuların, önyargıların havalarda uçuştuğu Darwin’in eserinin yayımlanmasını bu bakımdan önemli buluyorum.
Asım Eraydın, Kötü Tohumlar, İthaki Yayınları. Asım Eraydın’ın kitabı bir ilk roman olmasına karşın anlatı tercihleri, olay örgüsü ve değindiği temalarla üzerinde düşünüldüğünü ve yetenekli bir elden çıktığını hissettiriyor. Öte yandan Asım eski bir öğrencim olduğu ve yazarlık kariyerine adım atışına dışarıdan tanıklığım nedenleriyle de benim için kıymetli. Yazmayı sürdürdükçe adını sıklıkla anacağımıza inanıyorum.
Sezai Karakoç, Hatıralar I, Diriliş Yayınları. Yazarın ve kitabın ismi tek başına neden önemli olduğunu anlatmak için yeterli sanıyorum. Keşke daha çok yazar hatıralarını yazsa ve yayımlasa.
Size göre 2022 yılının önemli edebiyat ya da yayıncılık olayları nelerdi?
İçinde bulunduğumuz ekonomik koşullarda, kâğıt üretemeyen bir ülkenin, giderek düşen okur sayısına karşın yeni edebiyat kitapları yayımlıyor oluşu.
Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar ve eksiklikler görüyorsunuz?
Tartışma ve diyalog eksikliği; derinleşemeyen, kelime şakalarına indirgenmiş, aforizmalardan ötesini vaat edemeyen sığ edebiyat anlayışı; okuma alışkanlığı olmayan büyük kitleler; cehaletin kutsanması ve bundan şikâyet bile edemeyen toplumumuz.