2025’te hangi kitapları okuduk? İz bırakan olaylar nelerdi? Edebiyat kamuoyunda neler gündem oldu?

Bu yıl da okurlara, yazarlara, şairlere, çevirmenlere yönelttik sorularımızı.

İyi kitaplar okuyacağımız bir yıl olsun 2026.

Devrim Horlu

2025 yılında yayımlanan kitaplardan beğendiğiniz beş tanesini, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?

Farklı türlerde kitaplar okuduğum bir yıl oldu ama bu kez yalnızca şiir kitaplarından söz etmek istiyorum. Çünkü şiir açısından gerçekten hareketli, canlı bir yıl geçirdik diyebilirim. Ceren Biber, Bengü Özsoy, Merve Duran, Gökhan Arslan ve Ferhat Öksüz, bu yıl yayınevimizden kitaplarını yayımlayan şairlerden sadece birkaçıydı. Bunun yanında 160. Kilometre, Everest, Vapur, Lando, A7 gibi pek çok yayınevi de ardı ardına güzel şiir kitapları yayımladı. Hepsini takip etmeye çalışıyorum elbette ama aklıma ilk gelen birkaç tanesini özellikle önermek isterim.

Arthur’un Ölümü – Burcu Yılmaz – Everest Yayınları

Sakinliğine şaşırabileceğiniz bir kitap Arthur’un Ölümü. Şiirle anlatmanın zorluğunu kolay aşmış gibi görünen, öyle hissettiren bir kitap. Burcu Yılmaz’ın ilk şiir kitabı. Aceleye gelmemiş.

Santrale Bağlanmak İçin Gökyüzünü Kuşlayın – Mert Tutucu – Manos

Sennur Sezer Şiir Ödülü’nü aldı Mert Tutucu bu kitapla. Şiiri söylemek istediklerine kurban etmemiş. Sadece kendi yazdıklarına değil başkalarının yazdıklarına da kafa yorduğu belli.

Zihin, Sadık Ses – Hakan R. Temiz – Lando

Hakan R. Temiz’in okuduğum ikinci kitabı. Düşme’den sonra başka bir arayışa giriştiği ama ilk kitaptaki sese bütünüyle sırt dönmediği şiirler var bu son kitapta.

Tavşanlara Göz Kırpın – Ercan Şeherli – Lando

Ercan Şeherli’nin kitabı Tavşanlara Göz Kırpın baktığını görmeyi iyi bilen birinin ilk şiirlerinden oluşuyor. Doğayı ele alış biçimi oldukça verimli kılmış şiirleri.

Ölmeden Önceki Şeyler – Hüseyin Sönmez – Vapur Yayınları

Yine ilk kitaplardan biri Hüseyin Sönmez’in Ölmeden Önceki Şeyler’i. Zaman zaman aksayan yönlerle karşılaşsak da iyi bir ilk kitap.

Size göre 2025 yılının önemli, dikkat çeken, üzerinde konuşmaya değer edebiyat olayları, konuları nelerdi?

En önemli konuların başında hep önemli kayıplarımız var tabii. Selim İleri okumaktan çok keyif aldığım, edebiyatımızın önemli yazarlarından biriydi. Aynı şekilde Pınar Kür de hem edebiyatımıza kazandırdığı eserlerle hem de çevirileriyle çok önemli bir yazar ve çevirmendi. Böyle kıymetli yazarların kaybı her zaman üzücü ve mühim olmaya devam edecek.

Yavuz Ekinci’nin Rüyası Bölünenler isimli kitabının yargılanması devam etti ve neticeye erdi. Edebi eserlerin böyle absürt olaylarla gündeme gelmesi, yazarının bununla muhatap olması ne yazık ki şaşırtıcı değil Türkiye’de.

Diğer bir konu da önemli bulduğum Sincan İstasyonu dergisinin son sayısını yayımlamasıydı. Dergicilik, sahiden büyük emek ve özveri istiyor. Abdülkadir Budak, kıymetli bir iş yaptı ve çekildi. Elbette benzer süreçler yaşayan başka dergiler de var. Edebiyat ortamı için önemli kan kayıpları bunlar.

Ben kayıp eserlerin edebiyata kazandırılmasını hayli önemli buluyorum. Bu yıl çok konuşulmadı ama Ganya Yayınları’nın kurucusu Onur Ocak, Mehmet Rauf’un yazdığı büyük oranda kabul edilen Samiye’nin Yedi Gecesi isimli eseri yayımladı. Özel bir kitap, gözden kaçmamasını dilerim.

Son ve bununla bağlantılı olarak büyük sermayelere sahip olmayan yayıncıların 2025 yılında da çeşitli türlerde kıymetli eserler yayımlama inadına devam ettiğini görmek, bir ucundan bu çabanın içinde olmak çok keyifliydi diyebilirim.

Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar görüyorsunuz?

Hiç ilgilenmiyorum artık.