Parşömen’in 6 yıldır sürdürdüğü yılsonu soruşturmalarına verilen yanıtların, edebiyat tarihimiz açısından önemli bir kaynak olacağına inanıyoruz. Bizler içinse bir muhasebe yapma fırsatı sunuyor: Bu yıl hangi kitapları okuduk? İz bırakan olaylar nelerdi? Edebiyat kamuoyunda neler gündem oldu?
Bu yıl da okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, şairlere, kitapçılara, yayın emekçilerine, akademisyenlere sorduk. Savaşların ve katliamların gölgesinde bir yıl geçirdik… İyi kitaplar okuyacağımız, barışın hüküm sürdüğü bir yıl olsun 2025.
2024 yılında yayımlanan kitaplardan beğendiklerinizi, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?
Bu sene renkli bir okuma süreci geçirdim. Bol bol öykü okudum. Önerilerimde de öykü çoğunlukta zaten. Şiir ve roman konusunda aklımda yer eden az kitap oldu. Deneme zaten az yayımlanıyor. Farklı türlerde çeviri metinler de okudum ancak özellikle sadece Türk edebiyatından örnekler vermeyi isterim. Çeviri kitapları herkes bol bol önerecektir zaten. Kendi yayımladığımız kitapları söylemeyeceğim tabii. Özellikle dikkat edilmesi gerekenlere açıklama yapmam yeterli olur sanıyorum. Alıp henüz okumadığım çok kitap var. Yeni çıkanlar vs. Onları da belki seneye anarız.
Kurgu
Öteki Hayvanlar, Derya Sönmez, Sel Yayınları
Bu kitap üzerine uzunca bir yazı da yazdım. Zaman zaman dönüp okuyacağım öyküler var kitapta. Düşünce kapılarını açan bir yaklaşımı var Derya Sönmez’in öyküye. Umarım daha çok okunur.
Battığımız Bataklar, Ahmet Erkam Saraç, Can Yayınları
2023 yılının sonunda çıkmış olsa da bu kitabı anmak isterim. Daha çok okunup konuşulsa dediğim kitaplardan. Yalın bir dille kaleme alınan güçlü öyküler var bu kitapta.
Deng, Yılmaz Şener, İletişim Yayınları
Orkestra yönetir gibi roman yazmış Yılmaz Şener. Bunca karakteri anlatıp bir de hepsine derinlik katabilmek kolay iş değil. Bu sene en zevk aldığım okumalardandı.
Biz de Yarın Geliriz, Özgür Çırak, İletişim Yayınları
Ne Yeni Ne Başka, Ayşen Işık, İletişim Yayınları
Şu An Saat Kaç, Halil Yörükoğlu, İletişim Yayınları
Dalga Boyu, Murat Yalçın, YKY
Yanımda Kal, Eylem Ata, YKY
Zango, Uğraş Abanoz, Parma Kitap
Yitiğin Adı Yok, Birgül Temur, Matruşka
Boncuk, Emirhan Burak Aydın, Holden Kitap
Deneme
Arkadaşlık Şiirdir, Haydar Ergülen, Sia Kitap
Şiirin yakın tarihine dair keyifli bir kitaptı Arkadaşlık Şiirdir. Haydar Ergülen üretken bir şair, yazar. Denemelerindeki rahat dili seviyorum.
Kırkikindi, Onur Çalı, Sia Kitap
Onur Çalı’nın okumadığım kitabı kaldı mı bilmiyorum. İlham veren bir tarzı var. Okudukça yazma isteği uyanıyor içimde ama tembel olduğum için oturmuyorum masaya bir türlü. Kırkikindi de henüz bitirmek üzere olduğum son kitabı. Deneme konusundaki ısrarını çok kıymetli buluyorum Çalı’nın. Bu kitap da beni hayal kırıklığına uğratmadı.
Günler Çözüldükçe, Ömer Erdem, Everest Yayınları
Doğa Defteri, Deniz Gezgin, YKY
Şiir
Aşktır, Nerede Görsem Tanırım Onu, Hüseyin Ferhad, YKY
Hüseyin Ferhad, bana kalırsa günümüz şiirin en güçlü şairlerinden biri. Bugüne dek okuyup da pişman olduğum bir kitabı olmadı. Ne yazsa okurum. Bu kitap da okuduğum onca kitabın arasında en başta geliyor. Şiirin nasıl bir şey olduğunu anlıyorsunuz okudukça.
Taşınabilir Bulut, Yasemin Çargıt, SRC Kitap
Bir ilk kitap olmasına rağmen bütünlüğü, meselelerinin yakasını sıkı sıkıya tutması ve söyleyiş rahatlığı dikkat çekiyor Taşınabilir Bulut’un.
Sonra Konuşuruz, Ali Özgür Özkarcı, Edebi Şeyler
Şiir yazdığını bağıra çağıra göstermeye çalışmayan bir şair Ali Özgür Özkarcı. Söyleyiveren, anlatan, küçük anları gösteren şiirleriyle yakın zamanda çıkan ve diğer kitapları gibi beni etkileyen kitaplardan biri oldu Sonra Konuşuruz.
Dik Bakma Rehberi, Oğulcan Kütük, Everest
Çığlıkta Arşe, Gönül Demircioğlu, Mahal Edebiyat
İnsanı Çıkar Aradan, Mehmet Sait İmret
Bir Rüya İçin Gerekli Şeyler, Betül Tarıman, Ayrıntı Yayınları
Size göre 2024 yılının önemli edebiyat olayları nelerdi?
Mario Levi, Füruzan, Ferit Edgü gibi önemli yazarlarımızı kaybettiğimiz bir yıl oldu 2024. Bu bakımdan canımızın yandığı bir yıldı.
Yeni yayınevleri kuruldu ve kurulmaya devam ediyor. Şartların bu kadar rezalet olması edebiyatı durduramıyor. Bu umut verici.
Yayın emekçilerinin yaşadığı sorunlar bitmek bir kenara katlanarak artıyor. Bana kalırsa sürekli gündemde kalması gereken ve önemini yitirmeyecek konulardan biri bu.
Düzenli olarak takip ettiğiniz bir edebiyat dergisi var mı?
Düzenli çıkan dergi artık bir elin parmağını geçmediği için düzenli takip edilen dergi de azalıyor tabii. Varlık, Sözcükler, Notos, Sincan İstasyonu şu an ilk aklıma gelen dergiler. Online dergileri de dikkatimi çeken bir konu olduğu zaman inceliyorum tabii.
Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar görüyorsunuz?
Hiç ilgilenmiyorum artık.