Parşömen’in 6 yıldır sürdürdüğü yılsonu soruşturmalarına verilen yanıtların, edebiyat tarihimiz açısından önemli bir kaynak olacağına inanıyoruz. Bizler içinse bir muhasebe yapma fırsatı sunuyor: Bu yıl hangi kitapları okuduk? İz bırakan olaylar nelerdi? Edebiyat kamuoyunda neler gündem oldu?
Bu yıl da okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, şairlere, kitapçılara, yayın emekçilerine, akademisyenlere sorduk.
Savaşların ve katliamların gölgesinde bir yıl geçirdik… İyi kitaplar okuyacağımız, barışın hüküm sürdüğü bir yıl olsun 2025.
2024 yılında yayımlanan kitaplardan beğendiklerinizi, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?
Bu yıl içinde yayımlanan metinlerden sadece kısıtlı bir miktarını okuma imkânım oldu. Daha çok roman okuduğum için de onlardan yana biraz fikrim var. Gerçi biraz öykü de baktım bu sefer. Belki en son okuduğum, İlhami Algör’ün yeni yayımlanan romanı Jül Vern Seyahat Acentesi’ni örnek olarak verebilirim. Okurken keyif aldığım bir metin oldu. Tanıdık konuları kendime yakın hissettiğim bir üslupla, tempolu bir anlatıda takip etmek hoşuma gitti. Bir de bir şiir kitabından bahsedeyim. Barış Pirhasan’ın geçtiğimiz aylarda çıkan Canbaz Duası. Onu da severek okudum; burada tabii kişisel yakınlıklar bir miktar devreye girmiyor değil. Velhasıl Berlin hikayelerinin olduğu bu şiirlere hem Berlin’deki günlerimden hem şiirlerin yazılma süreçlerinin bir parçası olduğumdan yakın hissettim. Bir yandan da Pirhasan’ın bu son şiirlerinde biraz daha içe kapanma, belki duygu dünyası olarak daha bir yorgunluk görmek mümkün ve bu hissiyat benim Berlin’deki hayatımla da örtüştüğü için farklı bir yerden tınlıyor kaçınılmaz olarak.
Size göre 2024 yılının önemli edebiyat olayları nelerdi?
Açıkçası bunun için aklıma pek bir şey gelmiyor. Memlekette hayat, çoğu zaman çok da iyi olmayan, önemli olaylar etrafında dönünce edebiyatın olayları gölgede kalıyor sanki.
Düzenli olarak takip ettiğiniz bir edebiyat dergisi var mı?
Maalesef yeni bir işe başladığım için şu anda düzenli takip edebildiğim bir dergi yok. Arada Varlık yahut Notos almaya çalışıyorum.
Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar görüyorsunuz?
Bu sorunun cevabı geçtiğimiz senelere göre değişmedi. Mesela 2023’te söylediklerimi tekrarlamış olayım. Bir de buna şimdi yapay zeka çevirileri meselesini ekleyebilirim. Zaten çok da iyi durumda olmadığımız çeviri eser meselesine bir de yapay zekayla çıkarılan işler karıştı. Özellikle edebiyat ve benzeri metinlerde bu önemli bir sorun. Zaten ciddi sıkıntıları olan bir sektör şimdi de böyle bir garabetle uğraşıyor.