Parşömen’in beş yıldır sürdürdüğü yılsonu soruşturmalarına verilen yanıtların, geleceğin edebiyat okurları ve araştırmacıları için önemli bir kaynak olacağına inanıyoruz. Bizim içinse bir muhasebe yapma fırsatı sunuyor: Bu yıl neler okuduk? İz bırakan olaylar, kitaplar nelerdi? Edebiyat kamuoyunda neler gündem oldu?
Okurlara, yazarlara, çevirmenlere, editörlere, şairlere, yayın emekçilerine, akademisyenlere sorduk.
Yeni yıl herkese sağlık, huzur ve mutluluk getirsin… İyi kitaplar okuyacağımız bir yıl olsun 2024!
2023 yılında yayımlanan kitaplardan beğendiklerinizi, beğenme nedenlerinizden kısaca bahsederek bizimle paylaşır mısınız?
SIR, SİA YAYINLARI, JOHN BANVILLE, ÇEV. AYÇA ÇINAROĞLU
Banville duyular aracılığıyla edindiği izlenimleri bir simyacı gibi sözcüklere dönüştürüyor. Deniz’le keşfetmiştim onu. Bu yıl da Sır’ı okudum. Kirli bir zihnin içinde dolaşmakta çok zorlansam da okumayı bırakamadım, çünkü iyi yazılmış bir metin. Pervasız, yorgun, bıkkın, suçlu, yaşlı erkek kahramanın aklından geçenlere ve eylemlerine “neden” düşüncesiyle tanık oldum.
VAHŞİ HAYVANLARA İNANMAK, CAN YAYINLARI, ÇEV. GÜLCE BACALAN
Bir antropolog, alan çalışmasında, Rusya’nın Kamçatka bölgesinde, ayının saldırısına uğrar, ağır bir şekilde yaralanır. Bu olay onu vahşi dünyaya daha da yakınlaştırır. İlginç bir yeryüzü gerçeğiyle yüzleşme, sorgulama hikâyesi.
PSİKO BÜYÜ, ALFA YAYINLARI, ALEJANDRO JODOROWSKY, ÇEV.NİHAL MUMCU
Jodorowsky’nin gençliğindeki şiddet içeren performans tecrübeleriyle başlayıp, filmleri, şiirleri ve şifacılığını anlattığı söyleşi dizisi. Yıllardır şifacılıkla uğraştığım için bir sanatçının şifacılık deneyimi, mistik tecrübeleri ilgimi çekti. Jodorowsky’nin çevresi için yıkıcı olan bir ego ile evrene duyduğu güven arasında salınan cümleleri de büyülü gibiydi.
HELEN GARNER, YAPI KREDİ YAYINLARI, BENİM KATI YÜREĞİM, ÇEV. DARMIN HADZIBEGOVIÇ
Garner’ı Misafir Odası isimli novellasıyla tanıyıp sevmiştim. Hikâyelerinde de üslup novellaya yakın. Mesafeli, ajitasyondan uzak ve sert. Misafir Odası hâlâ birinci sırada benim için.
Size göre 2023 yılının önemli edebiyat olayları nelerdi?
Soru vesilesiyle yılı şöyle bir düşündüm. “Önemli” kategorisine alabileceğim durumların çoğu son beş yılın meselesi gibi görünüyor. Yayınevlerinde emek sömürüsü, pahalılık bu yıl da sürdü. Yılın en önemli olayı seçimlerdi, uzun süre edebiyata bakamadık bu süreç yüzünden.
Edebiyat ortamımıza baktığınızda ne gibi sorunlar görüyorsunuz?
Aslında olan bitene “sorun” olarak bakmayalı uzun zaman oldu. Kayıtsızım çünkü. Belli bir tür yaratıcılığın kayıtsızlıktan doğacağına inandım. Yine de şuna kayıtsız kalamıyorum: Sanki kimse okumuyor, böyle bir hisse kapılıyorum son zamanlarda. İnsanlar kitap okumayı bırakmış, online dergilerde yayımlananlara dönüp bakan yok gibi. Çok değil on yıl önce özellikle eleştiri yazıları sosyal mecralarda paylaşılır, önerilirdi. Şimdi ses soluk yok kimseden. Parşömen’in de yıl içindeki kapanma kararının nedenlerinden biri bu olabilir mi diye geçiyor aklımdan. Yazı ve kitap çeşitliliği arttı, hayat yükü arttı, bıkkınlık mı oluştu insanlarda acaba? Bunu tartışalım bence Parşömen’de. Canlılık oluştururuz belki 🙂